هنر عکاسی

قاپیدن لحظه در میان هوا، بدون کلک، بدون اینکه فرصت دور شدن به آن بدهید. انگار یک نقاشی خلق می کنید، در هر همان دم که عکسی را می‌گیرید.

آموزش دیدن

یک روز خواهرزاده ام، با یک کوله پشتی سرشار از وسایل نقاشی به خانه مان آمد. خواهرم تازه او را از کلاس نقاشی برگردانده بود و او دوست داشت نقاشی هایش را به من، که برایش حکم مربی و مرشد را دارم، نشان دهد. طرح هایش را که در دفترش دیدم، فقط یک نکته نظرم را جلب کرد: اینکه او با بی میلی نقاشی می کند.

مامان از گلدان گل رزی که در تراس داریم، گلی چید و درون یک لیوان، روی میز، روبروی ما قرار داد.

-مدادی را که با آن نقاشی می کنی به من بده.

-می خواهی چکار کنی؟

- سعی کن به دستم خوب نگاه کنی.

دفترش را باز کردم و در یک صفحه سفید، طرح سیاه و سفید گل درون لیوان را با تمام ظرافت هایش، با انکسار شاخه گل درون آب، با یک تیغ بسیار ریزش، کشیدم. جزء در کل بود. نهایت ۱۰ دقیقه از وقتم را گرفت. حتی هاشور زدم تا او جهت نور را متوجه شود.

- فرشته جون، چکار کردی؟!

- این گل را کشیدم تا متوجه بشی، با عشق و علاقه کار کردن یعنی چه؟ ولی نکته اصلی این است که تو بلد نیستی ببینی. اگر می خواهی دنبال هنر بروی، دیدن را اول از همه یاد بگیر.

- یعنی چی؟ چشمان من که سالم ه.

- خدا را شکر… شکی در این نیست. بیا اصلا یک کاری کنیم. بالای همین نقاشی تمام افعالی را که نشاندهنده دیدن است، با هم بنویسیم.

نوشتیم: دیدن، نگریستن، خیره شدن، نگاه کردن ،فهمیدن، زل زدن، چشم انداختن، چشم افتادن و ………..

- پس دیدی؟ تو در نقاشی، نمی بینی. تکلیف انجام می دهی. انگار که بخواهی مشق بنویسی. از سر بی دقتی و رفع تکلیف.

این مقدمه بلند برای این پست لازم بود.

اغلب ما، عکاسی را در حد خریدن  یک دوربین فوق مجهز و لنز و فیلتر و سه پایه می بینیم. در صورتی که به نظر من، عکاسی هنر نشان دادن تفاوت پارچه و چوب است، بی که بیننده دست بکشد و از لمس این دو جنس پی به تفاوت شان ببرد. بنابراین عکاسی را می توان پاسخ روشن به سوال ” چگونه یاد بگیریم که ببینیم؟ “ دانست. همانطور که برای آموختن زبان، باید الفبا، هجاها، کلمات، ساختار جمله و ….. را بیاموزیم. برای عکاسی هم بایستی دیدن را و درست دیدن را بیاموزیم.

برای درست دیدن در عکاسی، تنها یک تمرین وجود دارد: خودتان را همانند سربازی ببینید که برای دیده بانی گمارده شده. این سرباز، بدون اینکه سرش را به اطراف بچرخاند، بایستی از راست به چپ نگاهش را چنان نافذ به اطراف بدوزد که بتواند ” دشمن” فرضی را تشخیص دهد. این مهارت، نیازمند تمرین است. اگر خوب تمرین کنید، خواهید توانست تمام آنچه را که در منظر نظرتان است به خوبی با یک اشاره اسکن نمایید. به قول معروف: با یک نگاه، ظاهر و باطن محیط تان را خواهید خواند.

  
نویسنده : رضا ; ساعت ٢:۱۸ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۱٢/۱٩